Μαθητικά συσσίτια στο Δημοτικό Σχολείο Μάκρης

Στη διάρκεια της κατοχής και του εμφυλίου πολέμου, στην Αθήνα, στον Πειραιά, την Θεσσαλονίκη και σε όλες τις πρωτεύουσες των νομών λειτούργησαν μαθητικά συσσίτια με πρωτοβουλία του Διεθνούς Ερυθρού Σταυρού. Πρόσφεραν στα άπορα παιδιά πρωινό αποτελούμενο από γάλα σκόνη, ψωμί και τυρί. Αργότερα ο θεσμός αυτός επεκτάθηκε και στα σχολεία της υπαίθρου. Το 1964 με την εκπαιδευτική μεταρρύθμιση της κυβέρνησης Γεωργίου Παπανδρέου, καθιερώθηκε με ειδική διάταξη η λειτουργία των μαθητικών συσσιτίων σε όλα τα δημοτικά σχολεία της χώρας που είχαν τις απαραίτητες υποδομές.

Στην Μάκρη, επειδή το Δημοτικό Σχολείο είχε ανάλογες υποδομές, λειτούργησαν τα συσσίτια για όλους τους μαθητές –άπορους και μη-μέχρι και το 1968 που καταργήθηκε οριστικά η σχετική διάταξη, από την τότε κυβέρνηση της επταετίας.

Το συσσίτιο προσφερόταν όλες τις μέρες της εβδομάδας, πλην Σαββάτου και Κυριακής.

Το συσσίτιο ετοιμαζόταν σε ειδικό χώρο-μαγειρείο που είχε και τον κατάλληλο εξοπλισμό (κατσαρόλες, μεγάλα καζάνια κ.λ.π). Αυτό βρισκόταν στο πίσω προαύλιο (βόρειο) του σχολείου

Σερβιριζόταν στη αίθουσα που είχε διαμορφωθεί ως αίθουσα εστιατορίου, στον αύλειο χώρο του σχολείου (υφίσταται μέχρι σήμερα)  Εκεί είχαν τοποθετηθεί σε παράλληλη διάταξη μεγάλες τραπεζαρίες και επιμήκεις πάγκοι για καθίσματα.

Το συσσίτιο περιελάμβανε πρωινό και μεσημεριανό.

Ως πρωινό προσφερόταν γάλα με κακάο (το γάλα ήταν σκόνη, δηλαδή αφυδατωμένο γάλα διαλυμένο σε ζεστό νερό ), εκτός από Τετάρτη και Παρασκευή που λόγω νηστείας, προσφερόταν μαύρο τσάι ‘’Ευρωπαϊκό’’. Το πρωινό συνοδευόταν από μια φέτα ψωμί και μερικές φορές από ένα μικρό κομμάτι κίτρινο τυρί.

Το μεσημεριανό ήταν διαφορετικό κάθε μέρα. Συνοδευόταν από μπόλικο ψωμί που ήταν άσπρη ‘’φραντζόλα’’ από τους δύο τότε φούρνους που υπήρχαν στην Μακρακώμη.

Η προμήθεια των τροφών και διαφόρων υλικών γινόταν από την Σχολική Επιτροπή (ή σχολική εφορία ), η οποία είχε και την ευθύνη για την εύρυθμη λειτουργία του συσσιτίου.

Χρέη μαγείρισσας-σερβιτόρας κάποια χρόνια  εκτελούσε η Κληματία Μακρή (Κλημάτο) με την κόρη της Σοφία και κάποια άλλα χρόνια η Μάγκα Σοφία. Επειδή όμως δεν μπορούσε μόνη της να τα βγάλει πέρα, για την προετοιμασία του συσσιτίου, το σερβίρισμα του και το πλύσιμο των σκευών φαγητού, μερικές φορές βοηθούσαν και  μητέρες μαθητών-τριών.

Βέβαια το συσσίτιο-πρωί και μεσημέρι-δεν ξεκινούσε χωρίς την καθιερωμένη προσευχή.

Επίβλεψη ασκούσαν στην όλη διαδικασία οι δάσκαλοι-δασκάλες και φυσικά ο Διευθυντής-ή η Διευθύντρια που τις περισσότερες φορές απαιτούσαν να καταναλωθεί όλη η ποσότητα του φαγητού και στη συνέχεια να αποχωρήσουν οι συτιζόμενοι.

Ο φίλος και χωριανός μας Πέτρος Ξανθάκης, θυμάται:

Η αρχική λειτουργία ήταν στο Μανθέικο (Σπίτι Μανθέα
Γιαννακόπουλου) απέναντι από το σπίτι του παππού μου (Ανδρέα
Στέγκα) , τα μεταλλικά(αλουμινένια) κύπελλα που είχαμε για να
πίνουμε το σκονόγαλο, στα οποία μας είχε υποχρεώσει ο
Λιτόπουλος να έχουμε χαραγμένα τα αρχικά μας, γιατί τα αφήναμε
στο σχολείο και νομίζω ότι και τα πιάτα ήταν εμαγιέ.
Νομίζω, επίσης, ότι δεν ήταν εντελώς δωρεάν τα συσσίτια , αλλά
πληρώναμε κάτι ανά μήνα (20άρικο; δραχμές).
Θυμάμαι επίσης τα ψηλά τραπέζια για τους μεγαλύτερους και τα
χαμηλά για τα μικρά και τους αντίστοιχους πάγκους για να
καθόμαστε, όπως και τις πινακίδες προτροπής στους τοίχους για
να πλένουμε τα χέρια πριν το φαγητό και το »Όταν τρώμε δεν
μιλάμε» το οποίο είχα παραβεί έντονα απευθυνόμενος στον Πάνο
Ράμμο κι ακόμα βουίζει το κεφάλι μου από το ακαριαίο κι αιφνίδιο
χαστούκι του Λιτόπουλου.
Το καλύτερο φαγητό πάντως που θυμάμαι ήταν τα μακαρόνια με
ίχνη κιμά και σάλτσα.
Σε κάποια περίοδο μας είχαν μοιράσει και κάτι δείγματα από
οδοντόκρεμες με φανταστική γεύση που δεν έχω ξαναβρεί από
τότε(κι άν έχω δοκιμάσει οδοντόκρεμες…) αλλά αυτό που είναι
αξέχαστο είναι η γεύση του σκονόγαλου
(όχι καλή, αλλά αξέχαστη!!!!) .

Ο Γιώργος Ράμμος σε περιγραφή του μας λέει πως ξέφευγε από
τα μάτια των Δασκάλων για να χύσει το γάλα στο χωράφι, και για
το λόγο αυτό τα χόρτα γινόταν μέχρι το θεό από το γάλα-
λίπασμα.

Για τους νεώτερους όλα αυτά ίσως να μην έχουν να τους πούνε κάτι-πιθανόν και τίποτα-όμως για τους μεγαλύτερους τα μαθητικά συσσίτια αποτέλεσαν αναπόσπαστο κομμάτι της σχολικής τους ζωής και σίγουρα ξυπνούν μνήμες παλιών δύσκολων αλλά ξένοιαστων και ωραίων χρόνων.

Μέχρι σήμερα δυστυχώς δεν καταφέραμε να βρούμε φωτογραφίες από τα συσσίτια στην Μάκρη ,πιθανώς και να μην υπάρχουν. Σε περίπτωση που κάποιος έχει φωτογραφίες από μαθητικά συσσίτια στην Μάκρη ας επικοινωνήσει με την σελίδα.

Παραθέτουμε τρεις που βρέθηκαν στο Διαδίκτυο, ώστε  να υπάρχει εικόνα στους νεότερους:

Η μόνη φωτογραφία από την Μάκρη που βρέθηκε και δημοσιεύεται είναι το κτήριο του εστιατορίου του Δημοτικού Σχολείου Μάκρης:

το κτηριο του εστιατοριου των συσσιτιων

Επίσης δημοσιεύονται διάφορα έγγραφα από τα αρχεία της Κοινότητας και του Δημοτικού Σχολείου Μάκρης σχετικά με τα μαθητικά συσσίτια:

ΠΗΓΕΣ :

1. ypati.wordpress.com

2.Αρχείο Δημοτικού Σχολείου Μάκρης

3.Αρχείο Κοινότητας Μάκρης

 

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s