Η μάχη της Γιαννιτσούς και οι συντελεστές της

Η ΜΑΧΗ ΤΗΣ ΓΙΑΝΝΙΤΣΟΥΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ ΤΗΣ (ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΑ)                         του Θωμά Ζέβρα πηγή : http://www.lavanitsa.gr

…………………. θα σταθούμε μόνο στα πολεμικά γεγονότα, που έλαβαν χώρα γύρω από την περιοχή της Γιαννιτσούς των Αγράφων κατά την περίοδο της επανάστασης του 1821.
Στα μέσα Μαΐου του 1821, η επανάσταση είχε επεκταθεί και στα Άγραφα, χάρη στις προσπάθειες του Ευρυτάνα οπλαρχηγού Κώστα Βελή, ο οποίος μαζί με τον Σταμάτη Γάτσο έδιωξαν τους Κόνιαρους (τούρκικη φυλή της μεσανατολίας που είχε εγκατασταθεί εκεί) στο Θεσσαλικό κάμπο. Τους επιτέθηκε όμως ο Μαχμούτ πασάς της Λάρισας, γνωστότερος ως Δράμαλης και τους ανάγκασε να καταφύγουν στη Ρεντίνα. Οι Τούρκοι σε αντίποινα τους κυνήγησαν και στη μάχη της Φοτιάνας μεταξύ 10 και 15 Ιουλίου, οι Έλληνες κυκλώθηκαν ύστερα από προδοσία του Τσολάκογλου, όπου ο μεν Γάτσος συνθηκολόγησε με τους Τούρκους, ο δε Βελής συνελήφθη αιχμάλωτος και στάλθηκε στην Κωνσταντινούπολη, όπου και θανατώθηκε με φρικτά βασανιστήρια.
Ακολούθως στις 4 Ιουλίου του 1821 επαναστατεί το Καρπενήσι. Οι οπλαρχηγοί της Ευρυτανίας Γιολδασαίοι αναγκάζουν τους Τούρκους να οχυρωθούν στα σπίτια τους. Σε βοήθειά αυτών στάλθηκε από τα Γιάννενα ο Βελήμπεης, ο οποίος στις 19 Ιουλίου νικά τους Έλληνες στα Καγκέλια, αλλά την επομένη μέρα οι Έλληνες τον νικάνε στη Μιάρα, οπότε οι Τούρκοι της Ευρυτανίας καταφεύγουν στην Ήπειρο.
Επειδή η επανάσταση στη Στερεά και Πελοπόννησο, παίρνει εκρηκτικές διαστάσεις.
Ο Διοικητής της Μακεδονίας Μπαϋράμ πασάς και της Θεσσαλίας Δράμαλης παίρνουν εντολή από το Σουλτάνο να καταπνίξουν την επανάσταση στη Στερεά. Ο Δράμαλης στρατοπεδεύει στο Δομοκό και από εκεί επιχειρεί πάση θυσία να κρατάει ελεύθερες τις διαβάσεις προς νότο. Μια δε από αυτές τις διαβάσεις του ορεινού όγκου της Όθρής είναι και αυτή της Γιαννιτσούς.
Ο Μπαϊράμ πασάς στρατοπεδεύει στη Λαμία και είχε εντολή να προχωρήσει στην Πελοπόννησο και ο Δράμαλης θα κρατούσε ανοιχτά τα περάσματα προς νότο, για απρόσκοπτο ανεφοδιασμό σε προμήθειες. Αυτό αποδεικνύεται από το γεγονός ότι ο Δράμαλης δεν έσπευσε σε βοήθεια του Μπαϊράμ πασά, όταν υπέστη τη μεγάλη πανωλεθρία στα Βασιλικά, στις 26 Αυγούστου του 1821
Από τα παραπάνω γεγονότα, αλλά και από το στρατό που διατηρούσαν πάντα οι Τούρκοι στη Γιαννιτσού, συμπεραίνεται ότι ήθελαν πάντα ανοιχτό το πέρασμα αυτό της Γιαννιτσούς και οι Έλληνες από την πλευρά τους προσπαθούσαν να τους διώξουν.
Περίπου στο τέλος Ιουλίου ή στα μέσα Αυγούστου του 1821, γίνεται πρώτη και μεγάλη μάχη της Γιαννιτσούς ,    όταν ο Ανδρίτσος Σιαφάκας με αρκετούς ρουμελιώτες αγωνιστές από τα γύρω χωριά της Φθιώτιδας, επιτίθεται   στις δυνάμεις του Κεχαγιάμπεη του Δράμαλή στο διάσελο της Γιαννιτσούς . Στο μεταξύ οι ευρυτάνες μετά την ήττα τους στη Φωτιάνα και τη σύλληψη του Κώστα Βελή, όπως αναφέρθηκε πιο πάνω, κάποιοι από αυτούς κατέβηκαν στη Ρούμελη μέσω Ροβολιαρίου και πολέμησαν στη μάχη που έγινε στο Κλωνί. Ενώ   άλλοι έσπευσαν «…εις επικουρίαν» του Ανδρίτσου Σιαφάκα στη μάχη της Γιαννιτσούς, όπως δηλώνεται στα πιστοποιητικά τους.
Αυτή η μάχη της Γιαννιτσούς στα πιστοποιητικά εκδουλεύσεων των ρουμελιωτών αγωνιστών, και κυρίως των ευρυτάνων, οι οποίοι έλαβαν μέρος σε αυτή, χαρακτηρίζεται ως σημαντική, γιατί δεν επέτρεψε να φθάσουν προμήθειες και ενισχύσεις από το Δράμαλη στον Μπαϊράμ πασά.
Για να κατανοήσουμε και να πιστοποιήσουμε τα παραπάνω, ας δούμε τι ήταν αυτά τα πιστοποιητικά εκδουλεύσεων των αγωνιστών προς την πατρίδα.
Με την έλευση του Όθωνα το 1833 και βασιλικό διάταγμα, καθιερώθηκαν προς τιμήν και επιβράβευση των αγωνιστών τα αριστεία, εθνόσημα ή νομισματόσημα, όπως ονομάσθηκαν. Είχαν σχήμα σταυρού. Από τη μια πλευρά έγραφαν «Τοις προμάχοις της πατρίδος» και από την άλλη «Όθων Βασιλεύς της Ελλάδος». Συνοδεύονταν δε αυτά από δίπλωμα και κρέμονταν στο στήθος με ταινία κυανή στις επίσημες γιορτές. Οι μεν αξιωματικοί έπαιρναν αργυρό, οι δε υπαξιωματικοί χάλκινο και οι στρατιώτες σιδερένιο. Οι κάτοχοί τους είχαν ως προνόμιο δημόσιες διακρίσεις και θέσεις, αλλά και προικοδοτήσεις με χρηματικά γραμμάτια, για αγορά χωραφιών, υδρομύλων κ. ά.
Για να πάρουν όμως το νομισματόσημο ή αριστείο, έπρεπε σύμφωνα με το Η΄ ψήφισμα της Εθνικής εθνοσυνέλευσης να έχουν συμπληρώσει το 30ον έτος της ηλικία των και τότε να κατέθεταν την αίτηση και το πιστοποιητικό εκδουλεύσεων σε ειδική επιτροπή των στρατιωτικών, βεβαιωμένο για τη συμμετοχή τους στον Αγώνα από τους τοπικούς οπλαρχηγούς και επικυρωμένο από τον Δήμαρχο της πόλης.
Από τα Γ. Α. Κ έχουμε εντοπίσει τα πιστοποιητικά 189 αγωνιστών του 1821 που πήραν μέρος στη μάχη της Γιαννιτσούς ……………………

Από τα χωριά της Φθιώτιδας πήραν μέρος:

Παραθέτουμε κατάλογο χωριών που τα παλικάρια τους έτρεξαν να φράξουν το πέρασμα των Τούρκων προς τη Φθιώτιδα.

Όνομα χωριού καταγωγής των αγωνιστών και αριθμός συμμετεχόντων             Όνομα χωριού καταγωγής των αγωνιστών και αριθμός συμμετεχόντων            
Αγά                               1     
        
Νεοχώρι              12
Άγιος Δημήτριος Ναυπακτίας 1 Παλαιοβράχα        3
Αμούρι                         3             Παλιόκαστρο         7
Αρχάνι                         3              Περίλεπτο              5
Αρτοτίνα                      2              Πιτσιουτά Πιτσι      5
Βαρυμπόπη                  4              Πλατύστομο            1
Γδαρμένη Ράχη            1              Πουγκάκια              2
Γιαννιτσού                   2               Σέλιανη                   9
Ζημιανή                       1 Σμόκοβο Υπάτης      1
Καστανιά                     3                Υπάτη                    18
Κάψη                           5                 Φτέρη                      3
Κολοκυθιά                   1                               Χαλίλη                     1
Κουκιά                          4                Ευρυτάνες:              29            
Λαμία                            3                Αραχωβίτσα
Λιανοκλάδι                     9               Δομνίστα
Μάκρυση   *                   32               Καρπενήσι
Μαυρίλο                        6               Κρίκελο
Μεξιάτες                         1                Καρύτσα
Μερκάδα                         7              Μέγα Χωριό
Μπρούφλιαμη                  4 Τέρνο
Σύνολο                  189

*Βλέπουμε στον πίνακα ότι η Μάκρυση είχε τον μεγαλύτερο αριθμό ανδρών στην Μάχη  της Γιαννιτσούς

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s